naar top
Menu
Logo Print
04/01/2018 - MAX DEDULLE

STRATEGISCH ASSET MANAGEMENT CRUCIAAL VOOR HAVENBEDRIJF GENT

“Boeiende uitdaging om alle schakels goed te laten samenwerken"

De technische dienst die we hieronder aan u voorstellen, is een buitenbeentje. Havenbedrijf Gent heeft als taak om de zeehaven te beheren en uit te bouwen tot een multimodaal platform. De 4.700 hectare grote haven is een ware economische motor voor Oost-Vlaanderen en, zoals zal blijken, is het strategische onderhoud van de infrastructuur daarbij een cruciaal element.


BEPERKT ONDERHOUDSBUDGET, ENORME INFRASTRUCTUUR

Peter Van Parys ingenieur-directeur TD Havenbedrijf Gent
Peter Van Parys, ingenieur-directeur TD
Havenbedrijf Gent

“Wat onze haven speciaal maakt, is dat we over een enorme infrastructuur beschikken in verhouding tot onze inkomsten", weet Peter Van Parys, ingenieur-directeur van de technische dienst. “Zo hebben we, naast meer dan 100 kilometer wegen en meer dan 200 kilometer spoorwegen, maar liefst 30 kilometer kaaimuren. We zijn een typische industriehaven, terwijl de havens van Rotterdam en Zeebrugge veeleer doorvoerhavens zijn. Onze kaaimuren zijn dus erg gericht op de achterliggende industrie. Ondanks de kleinere overslagfrequentie verslijten ze even snel. Het is zaak om met een beperkt budget onze assets in goede staat te houden." 
De TD van Havenbedrijf Gent bestaat uit een vijftigtal medewerkers en is samengesteld uit drie afdelingen: een tekenbureau, infrastructuur en facility management. Hoe de technische dienst omgaat met het onderhoud, hangt af van de interventie in kwestie. Kleine en dringende onderhoudsklussen worden grotendeels door eigen mensen gedaan. Dat gaat heel breed, van herstellingen over het strooien van zout bij vorst tot het opruimen van sluikstort. Voor de grotere onderhoudswerken doet Havenbedrijf Gent een beroep op externe aannemers, met wie jaarlijks onderhoudscontracten worden onderhandeld. “Het gaat hier met name over droge infrastructuur (wegen), natte infrastructuur (kaaien), baggerwerken en groenonderhoud", vertelt Peter Van Parys. 
“We hebben heel nauwe contacten met die aannemers en de samenwerking verloopt vlot. Het betreft contracten van een half miljoen euro per jaar. Voor baggerwerken zelfs tot twee miljoen euro, te wijten aan het historisch sterk vervuilde bodemslib." Voor de echt grote onderhoudswerken en voor nieuwbouwprojecten sluit Havenbedrijf Gent afzonderlijke contracten af.


OVERLEG MET ALLE STAKEHOLDERS

“Aangezien de haven van Gent vestigingen van ongeveer 300 bedrijven telt, zijn er heel wat stakeholders met wie we rekening moeten houden bij de uitvoering van onze onderhoudswerken. Het is belangrijk om vooraf goed te coördineren met alle bedrijven die mogelijke hinder ondervinden, en dan met name bij een groot project. Voor de planning van een dagelijks onderhoud overleggen we regelmatig met alle partijen. Dat is noodzakelijk. Bijvoorbeeld Volvo Cars werkt met verschillende toeleveranciers die verspreid zitten over de hele haven. De toelevering en logistiek verlopen tijdsefficiënt, just-in-time. Onze wegen zijn als het ware een deel van hun lopende band, en het gebeurt wel eens dat leveranciers hun routes en manier van leveren aanpassen aan bepaalde werken. Zo moeten ze bijvoorbeeld extra vrachtwagens inzetten. Dat alles vereist een goede en tijdige voorbereiding, dus de bedrijven waarderen het dat ze mee aan tafel zitten." Uit het voorbeeld van Volvo Cars blijkt dat de 'assets' van de haven niet zomaar losstaande infrastructuur zijn, maar een wezenlijk onderdeel vormen van een logistieke keten. “Wanneer een schip aankomt, moet de kaaimuur stabiel zijn, moet er gebaggerd zijn en moet de weg er goed bij liggen. Het is heel boeiend en uitdagend om die schakels goed te laten samenwerken", geeft Peter Van Parys te kennen. “Bovendien bevindt de haven zich in de onmiddellijke omgeving van de bewonerskern. Ook de omwonenden zijn stakeholders voor wie we de hinder tot een minimum willen beperken en met wie we op een open manier willen communiceren. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor milieuorganisaties. Dat zijn allemaal gerespecteerde partners voor wie de deur altijd openstaat."

Beheer haveninfrastructuur (BHI)

De Gentse haven is een typische industriehaven, met kaai­muren gericht op de achterliggende industrie
De Gentse haven is een typische industriehaven, met kaai­muren gericht op de achterliggende industrie

“Vroeger deed de technische dienst aan 'brandjes blussen', figuurlijk dan toch. Als er infrastructuur beschadigd of onbruikbaar was, werd die hersteld zonder een duidelijke langetermijnvisie. Op een gegeven moment zijn we gestart met het opstellen van een onderhoudsplan. Al snel werd dit een beheersplan, want onderhoud zonder beheer van de rest van de assets heeft weinig zin. Toen we aanklopten bij collega-havenbedrijven in Nederland, bleek dat asset management daar al goed was doorgedrongen. Wij konden dus niet achterblijven. Op korte tijd hebben we onze achterstand ten opzichte van andere havens al ingelopen. Die samenwerking is trouwens geformaliseerd in de BHI (Beheer HavenInfrastructuur), een overlegplatform van infrastructuurbeheerders van de Vlaamse en Nederlandse havens waarin ideeën en best practices worden gedeeld. Ook wij kunnen nu soms iets bijbrengen waar de grotere havens van Rotterdam en Amsterdam van kunnen leren. Die mentaliteit van kennis delen bestond vroeger niet."


STRATEGISCH ASSET MANAGEMENT

“Vandaag is strategisch asset management de kapstok waaraan de haven plannen, methodes en hulpmiddelen ophangt. Zo hebben we onlangs mee een gebruiksvriendelijke app ontwikkeld die alle mensen op het terrein toelaat om snel meldingen te maken en de staat van de assets op te volgen. Zo motiveren we alle medewerkers van de haven om hun steentje bij te dragen aan het onderhoud." 

Benchmark voor budgettering

“De verhouding preventief ten opzichte van reactief onderhoudswerk fluctueert nog in functie van het belang van de onderscheiden assets. In de toekomst zullen we wel een plan opstellen om die optimale verhoudingen te bepalen. Ook op dat vlak werken we trouwens samen met buitenlandse havens. Met vier andere middelgrote tot grote Europese havens hebben we afgesproken om informatie uit te wisselen over onze belangrijkste assets en over het onderhoudsbudget. Die 'benchmark' wordt een interessant instrument voor onze budgettering, want zo kunnen we vergelijken met elkaar."

KPI's: vervangwaarde vs. restwaarde

Het is daarnaast een kwestie van Key Performance Indicators: voor alle assets leggen we de vervangwaarde naast de restwaarde. Voor de onderhoudskosten proberen we de percentages vast te leggen voor een preventief onderhoud ten opzichte van de vervangwaarde. In bepaalde gevallen is het ook gewoon economisch verantwoord om iets te vervangen eerder dan te herstellen. Ten slotte beoordelen we ook continu ons eigen systeem. Hebben we de kosten van een onderhoudsinterventie goed voorspeld? Beetje bij beetje proberen we zo in toenemende mate performanter te worden. We leven immers in een maatschappij waarin preventief onderhoud belangrijker en preciezer wordt."


VAN STAGIAIR TOT COLLEGA

Zoals voor vele bedrijven is het vinden van goed, technisch geschoold personeel ook voor Havenbedrijf Gent niet altijd eenvoudig. “Tot nu toe is het altijd gelukt. We zijn een bedrijf dat goed in de markt ligt. Jaarlijks kunnen we rekenen op een stagiair uit een opleiding Facility Management, en intussen hebben we al twee collega's die hier op die manier begonnen. Meestal geven we nieuw personeel een tijdelijk contract of een interimcontract, omdat ik vind dat je mensen beter kan beoordelen op de werkvloer dan met examens. Na die tijdelijke start kunnen we hun eventueel een vast contract aanbieden."

VEILIGHEID VOOR ALLES

“Zoals bij alle technische diensten is ook in de haven veiligheid van het grootste belang", aldus Peter Van Parys. “We hebben een klassieke preventieadviseur in dienst en daarnaast is er een veiligheidscoördinator aangewezen voor de werven. We merken dat deze mentaliteit ook bij aannemers meer en meer ingang vindt. Veiligheid wordt niet meer weggelachen. We voorzien steevast een checklist van zaken die af en toe overlopen moeten worden. En dat is de taak van iedereen op de werven!"

FUSIE MET ZEELAND SEAPORTS

De toekomst brengt kansen en uitdagingen voor Havenbedrijf Gent. Momenteel zit de haven midden in de onderhandelingen voor een fusie met Zeeland Seaports, die op 1 januari 2018 een feit moet worden. Een grensoverschrijdende fusie is vrij uitzonderlijk in deze sector, weet Peter Van Parys. “Wat onze TD betreft, zie ik geen problemen, want we werken al jaren goed met elkaar samen. We doen niets zonder dat de ander ervan af weet, bij wijze van spreken. Ook onze evolutie op het vlak van asset management hebben we samen doorgemaakt." De fusie gaat trouwens hand in hand met een groot nieuwbouwproject. Begin 2018 start men de bouw van een nieuwe sluis in Terneuzen. “Die nieuwe sluis heeft verschillende redenen", legt Peter Van Parys uit. “Onze bestaande sluis dateert uit de jaren 60 en de afmetingen zijn gebaseerd op die van de sluizen op het Panamakanaal. Voor het internationale scheepvaartverkeer is dit een standaardmaat. Aangezien de sluizen op het Panamakanaal onlangs vernieuwd en vergroot werden, moeten ook wij volgen om de nieuwe generatie van grotere schepen te kunnen accommoderen. Daarnaast willen we hiermee de files in ons huidige sluizencomplex oplossen en ten slotte verhogen we hiermee onze bedrijfszekerheid. Als er momenteel technische problemen zijn met de bestaande sluis, zitten alle schepen achter die sluis vast. Met een tweede sluis behoort ook dat probleem tot het verleden."