naar top
Menu
Logo Print
14/01/2019 - SAMMY SOETAERT

MTA BIEDT SNELLE OPTIMALISATIE VAN ONDERHOUDSPROGRAMMA

Kwaliteit facilitator van doorslaggevend belang

MTAAnno 2018 staat 'uptime garanderen' voor elk vooruitziend industrieel bedrijf hoog op de agenda. De groeiende populariteit van programma's als Reliability Centered Maintenance is daar een prima voorbeeld van. Maar het implementeren van een dergelijk systeem kost al gauw heel wat tijd en middelen, en die zijn niet altijd beschikbaar. In dat geval blijven onderhoudstaken vaak beperkt tot curatieve daden. MTA ofte Maintenance Task Analysis probeert een antwoord te bieden op die verzuchting.

INVESTERINGEN GERICHT INZETTEN

We kunnen het de bedrijfsleiding moeilijk kwalijk nemen dat er betrekkelijk weinig middelen richting onderhoud vloeien; de perceptie is nog steeds dat het een kostenpost is en geen winstvehikel. En kostenposten, die worden afgerekend ten opzichte van hun impact.

De impact van onderhoudstaken is op zijn beurt moeilijk te berekenen. Een machine die blijft draaien, wordt al gauw aan de kwaliteit van de machine toegeschreven en niet aan het excellente onderhoudsprogramma. Bovendien zijn er meerdere andere takken uit de andere afdelingen van bedrijven die vandaag ook smeken om grote investeringen. Veiligheid, opleiding en cybersecurity, om er maar enkele te noemen. En dan vergeten we nog de digitalisering, die in elke afdeling wel een of andere bijkomende investering vraagt. We zijn met andere woorden nog ver van de ideale situatie, waarbij onderhoud gezien wordt als de belangrijkste pijler om een absolute uptime van de plant te garanderen.

WAT IS MTA?

Tot zover deze klaagzang, hoog tijd om ook wat oplossingen aan te reiken.

Voor heel wat bedrijven is RCM moeilijk toe te passen. De redenen daarvoor kunnen heel divers zijn, maar vaak is een te uitgebreid machinepark, in combinatie met de grote tijdsinvestering die een RCM-programma vraagt, de achterliggende reden. Om een degelijk RCM-programma aan te houden, is de inzet van mensen en tijd nodig. Denk aan bijeenkomsten, die telkens enkele uren duren, met de aanwezigheid van meerdere actoren. Dat loopt natuurlijk op als men het volledige machinepark met RCM wil doorlopen.

Een ander geval zijn de bedrijven waar men zich houdt aan het onderhoud volgens de handleiding van de fabrikant. Voor hen kan de stap naar een uitgebreid RCM-programma misschien een te grote overgang betekenen. Maar ook die bedrijven willen voor bepaalde machines overstappen naar een gerichter onderhoudsprogramma dat vlot kan worden geïmplementeerd, niet te veel middelen vergt en bovendien voor alle actoren te begrijpen is. En hier komt MTA op de proppen.

RCM versus MTA

Kort uitgelegd, is MTA een op storingsvormen gerelateerde analysemethode die op systeem- of componentniveau wordt toegepast. De methode is dus vergelijkbaar met RCM, want ze hanteert in die zin dezelfde principes. De grote pro van MTA is dat ze toelaat om met weinig mensen toch een technisch correcte en eenvoudige analyse uit te voeren die een grote meerwaarde kan creëren - als ze goed uitgevoerd wordt.

De bedoeling is om uiteindelijk meer proactieve onderhoudsactiviteiten uit te voeren door het onderhoud te laten afhangen van de toestand, op basis van potentiële storingen. De omstandigheden waarin de machine draait, worden ook in MTA meegenomen in de analyse. Omdat ook de medewerkers sterk betrokken worden, is het systeem zeer performant om bijvoorbeeld juiste onderhoudsintervallen voorop te stellen, nieuwe onderhoudstaken te formuleren en onnodige preventieve taken - die soms uit pure gewoonte gedaan worden - te vermijden.

 

Fases

Een MTA bestaat uit een aantal afgelijnde fases. De informatie wordt verkregen door een facilitator de werknemers te laten interviewen die het dichtst betrokken zijn bij de onderhoudstaak. Kort samengevat, is het de bedoeling om voor elke onderhoudstaak alle stappen op te lijsten die gezet moeten worden. Daarbij gaat het niet enkel om een beschrijving van de taak zelf, maar ook van alle assets die hiervoor nodig zijn. En dat gaat breed: wisselstukken, reparatietools, ondersteunende tools, kennis en kunde van de betrokken technici. Alle mogelijke zaken die op een of andere wijze gebruikt worden voor die ene taak, worden betrokken.

Een goede voorbereiding bestaat erin om zo veel mogelijk informatie te verzamelen van de betrokken machines en onderdelen: handleidingen, documentatie over eerdere falingen, werkschema's en dergelijke.

 

Temperatuurmonitoring pompTemperatuurmonitoring pomp

Ook moet de exacte context waarin de machine of component werkt, geschetst worden. Stel, je hebt een pomp. Je kunt diezelfde pomp in heel diverse omstandigheden inzetten; binnen de muren van een procesplant of ergens exterieur. De pomp kan horizontaal of verticaal gebruikt worden. In de ene toepassing pompt ze water, in de andere melk. In het ene proces heeft het medium een temperatuur van 10 °C, in een ander 60 °C. Altijd weer andere factoren. Het is logisch dat het onderhoudsprogramma van die pomp aangepast moet worden in overeenstemming met de operationele context. Dat anders denken vergt een fundamenteel andere onderhoudsbenadering dan wat in de manuals staat.

In een eerste stap gaan we elke bestaande taak identificeren, analyseren en benoemen hoe de taak in de toekomst exact uitgevoerd moet worden. Daarnaast moeten het bestaande onderhoudsprogramma, de acties en de frequentie geanalyseerd worden.

In die stap worden ook de bronnen benoemd die tijdens het proces ingezet worden. Dit gaat dus zeer breed en de volgende oplijsting kan helpen om niks te vergeten:

  • alle personen die op een of andere wijze betrokken zijn en een beschrijving van wat ze exact doen;
  • de tijdsduur die elke hierboven beschreven persoon nodig heeft om de taak uit te voeren;
  • wisselstukken die gebruikt worden;
  • gereedschap en ondersteunend materiaal dat hij of zij nodig heeft.

Uiteindelijk gaan we over tot het formuleren van meer aanbevelingsgerichte initiatieven. Zo kunnen we voor elke storingsvorm de te volgen taak oplijsten.

Voor elke taak moet ook bepaald worden in hoeverre ze haalbaar is en de moeite loont. Nieuwe storingsvormen moeten opgesomd worden, hun effect en de daaruit volgende taak. Taken kunnen opgedeeld worden naargelang van hun aard: vervanging, revisie, aanpassingen, foutopsporing …

 

“MTA KAN SNELLER VERLOPEN DAN RCM"

Luc Brabants is bedrijfsleider van Optimon, een bedrijf dat heel wat klanten bijstaat bij de implementatie van onder andere RCM- en MTA-programma's. We polsten hem naar de raakvlakken en verschillen tussen beide programma's.

Luc Brabants: “RCM staat in feite los van MTA, in die zin dat RCM een 'zero based analysis' is: het start vanaf nul. MTA start daarentegen vanaf een bestaand onderhoudsprogramma. De analyses lijken identiek, maar de weg ernaartoe is totaal verschillend. Vandaar dat iemand die zich waagt aan MTA, zeker de verschillen met RCM goed moet kennen. Een MTA is een analyse van een bestaand maintenanceplan om het te verbeteren. De verbetering van dat maintenanceplan leidt tot optimalisatie."

Luc Brabants

Waarom dan kiezen voor MTA?

Luc Brabants: “Voor bepaalde dingen kan met minder energie bereikt worden wat men wil bereiken. Bij hoogkritische systemen kunnen er gerust veel middelen in tijd en geld ingezet worden. Maar er zijn veel assets of machines waarbij dat niet het geval is, maar die toch een zekere pijnlijke impact hebben als het verkeerd loopt. Daar hebben bedrijven wel baat bij een snelle MTA-review, gebaseerd op dezelfde basisprincipes als bij RCM."

“Hoewel het veel moeilijker is om een MTA correct uit te voeren, heb je baat bij een snelle MTA- review bij hoogkritische systemen, die toch een zekere pijnlijke impact hebben als het verkeerd loopt“

Wat met de uitvoering? Zijn er daar zwakke plekken?

Luc Brabants: “Een MTA is veel moeilijker om correct uit te voeren. Een RCM is heel rigoureus en step-by-step. RCM is ook meer teamverband, bij MTA is het de facilitator die alles in handen heeft. Hij moet weten waarmee hij bezig is. Hij voert alle gesprekken, met de kwaliteitsverantwoordelijke, onderhoudstechnici en operatoren. Alle informatie die hij nodig heeft, moet hij zelf centraliseren en verwerken. Als hij de lijn niet ziet, gaat hij zaken beslissen die niet correct zijn. Het zwaartepunt van een MTA ligt dus in zijn handen; hij legt de puzzelstukken.

Bij RCM is dat niet het geval. Daar is het de groep die dit doet. MTA gaat wel veel sneller, dus ze is in die zin een antwoord op verzuchtingen naar tijd, mensen en geld."

Kunnen bedrijven die enkel correctief onderhoud uitvoeren, zomaar overstappen naar MTA?

Luc Brabants: “Dat ligt moeilijk! Men vervalt al snel in valkuilen zoals zich enkel op het onderhoudsprogramma van de leverancier baseren. Die houdt weinig rekening met de operatingcontext. Zo worden foute zaken uitgevoerd of net niet uitgevoerd.“

Waar verschillen RCM en MTA van elkaar?

Luc Brabants: “RCM is een functionele analysemethode, terwijl MTA een analysemethode is die begint op componentniveau! RCM begint bij de functie, MTA bij de storingsvorm. Bij die laatste gaan we kijken naar de bestaande onderhoudsprogramma's met hun preventieve taken. Achter elke taak bekijken we welke storingsvorm erachter zit. Met die storingsvorm gaan we naar het storingseffect en dat halen we door een beslissingsdiagram. We beginnen bij MTA dus met een bestaand iets, terwijl we bij RCM vanaf nul beginnen. Er is ook een groot verschil in inzet van tijd en mensen. Bij een RCM zit men met vijf à zes mensen rond de tafel. MTA heeft de zogenaamde 'walking the dog'-approach. De facilitator kan de info verzamelen door een kort gesprek met de actoren tijdens een toer door het bedrijf. Als de facilitator de juiste vragen stelt, kan hij zo de storingsvormen oplijsten. Er is dus geen aparte bijeenkomst nodig en je haalt de mensen niet uit hun 'normale' doen."

"Let wel, men zal niet alle storingsvormen vinden. Als je een RCM uitvoert volgens de regels van de kunst, is dat wel het geval. MTA is ook een continuous improvement programme. Na een tijd is dus een herziening nodig. De herziening van een RCM is overigens vaak een MTA. De vragen die dan gesteld worden, zijn ook weer met het bedrijfsverband in het achterhoofd: is er iets veranderd in de werkomstandigheden, zijn de snelheden of temperaturen gewijzigd …Een MTA richt zich dus op een bestaand onderhoudsprogramma en anderzijds op de storingsvormen die in het verleden niet behandeld werden en waar geen preventieve onderhoudstaken voor bestaan. De achterliggende bedoeling is nog altijd 'beter doen dan vroeger', en met een MTA kan dat sneller verlopen dan met een RCM. Het oplijsten van de storingseffecten is veel bondiger in MTA - ik ga uit van maximaal veertig woorden - terwijl dat in een RCM veel uitgebreider is. Bij MTA werken we in één lijn: Eerst de storingsvorm, vervolgens de storingseffecten en meteen de beslissing. Maar het grote voordeel is dat een MTA op dezelfde basislijn ligt als een RCM.“